Ouderlijk Gezag
Ouders hebben op grond van wet het ouderlijk gezag over hun minderjarige kinderen. Kinderen zijn tot het bereiken van de 18-jarige leeftijd minderjarig. Tijdens het huwelijk oefenen ouders het gezag samen uit. Na echtscheiding blijven de ouders het gezag samen uitoefenen. Lukt het ouders na scheiding niet om gezamenlijk belangrijke beslissingen te nemen die het ouderlijke gezag betreffen, dan kan het verschil van inzicht aan de rechter worden voorgelegd. Via een procedure wordt aan de rechter toestemming voor de beslissing of de handeling verzocht. De rechterlijke beslissing treedt in de plaats van de andere niet meewerkende ouder. Kwesties over gezag zijn uiteenlopend van aard en sterk casuïstisch. Zo verschijnen er regelmatig uitspraken over verhuizen, waarbij een ouder geen toestemming aan de andere ouder geeft om met jonge kinderen te verhuizen. Ook schoolkeuzekwesties doen zich voor. In de hieronder beschreven zaak die tot een procedure leidde waarbij de vrouw hoger beroep instelde, stond de HPV-vaccinatie ter discussie tussen de ouders.
HPV-vaccinatie
Het HPV-vaccin biedt bescherming tegen het humaan papillomavirus. Dit virus kan verschillende soorten kanker veroorzaken waaronder baarmoederhalskanker en keelkanker. De HPV-vaccinatie is sinds 2022 onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma. Hiervoor ontving de minderjarige dochter een uitnodiging.
Moeder stelde zich op het standpunt dat de rechter geen vervangende toestemming mag geven voor de tweede HPV-vaccinnatie omdat het een relatief jonge vaccinatie is. Daarnaast stelde moeder dat haar kind (nog) niet seksueel actief is, zij kan over enkele jaren zelf besluiten om zich alsnog te laten vaccineren. Vader vond het belangrijk dat zijn kind wordt gevaccineerd en goed wordt beschermd, juist ook kinderen jonger dan 12 jaar. Het vaccin werkt het beste als een kind nog niet besmet is geraakt met het virus.
Rechtbank
De rechtbank verleende vader toestemming die de toestemming van moeder vervangt om de tweede vaccinatie te laten zetten, een en ander conform het Rijksvaccinatieprogramma.
Moeder was het hiermee niet eens en stelde hoger beroep in tegen de beslissing van de rechtbank.
Hof
Het hof overweegt dat het laten vaccineren van minderjarige kinderen het meest in hun belang is. In de overweging wordt meegewogen dat de HPV-vaccinatie onderdeel is van het
Rijksvaccinatieprogramma en kinderen beschermt. In deze afweging wordt meegenomen dat het Rijksvaccinatieprogramma is gebaseerd op degelijk wetenschappelijk advies dat aansluit bij de heersende leer in de geneeskunde en maatschappelijk breed wordt gedragen. De uitspraak van het hof was in lijn met eerdere vergelijkbare uitspraken.
Tip
Ouders zijn verplicht om bij scheiding een ouderschapsplan op te stellen. Hierin wordt onder meer opgenomen dat zij verplicht zijn belangrijke beslissingen, waaronder medische, eerst met elkaar af te stemmen. Lukt dat niet, dan kunnen de ouders overleg plegen met een derde deskundige. Dat kan een familierechtadvocaat en/of gecertificeerd bemiddelaar zijn. Om een procedure te voorkomen raad ik aan eerst een deskundige te raadplegen om tot een oplossing te komen. Blijft een conflict of verschil van inzicht tussen ouders bestaan ten aanzien van vaccinaties, dan blijkt uit rechtspraak dat degene die zich tegen de vaccinatie keert veelal aan het kortste einde trekt.
Vindplaats: HOF DEN HAAG 17 januari 2024, nr. 200.334.656/01; ECLI:NL:GHDHA:2024:100
Wilma de Jongh
Advocaat en gecertificeerd MfN-mediator
